საქართველოს მეცხოველეობა საუკუნეების განმავლობაში ჩამოყალიბებული ტრადიციაა, ხოლო ცხენოსნობა ამ კულტურის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია. სწორედ ამიტომ საქართველოში შექმნილია რამდენიმე უნიკალური ადგილობრივი ცხენის ჯიში, რომლებიც ხალხური სელექციის შედეგად მორგებულია ქვეყნის რთულ ბუნებრივ პირობებზე. დღეს ჩვენამდე მოღწეულია სამი მთავარი ჯგუფი: თუშური, მეგრული და ჯავახური ცხენი.
თუშური ცხენი კავკასიის ერთ-ერთ უძველეს ჯიშად ითვლება. იგი გამორჩეულია ამტანიანობით, სიმამაცითა და მთაში გადაადგილების უნარით. თუშური ცხენი განსაკუთრებით ფასობს მომთაბარე მწყემსებს შორის — ის ადვილად ეგუება უღელტეხილებს, კლიმატის მკვეთრ ცვლილებებს და მძიმე გზებს. პატარა, მაგრამ მოძრავი ტანი და ძლიერი ჩლიქები მას შეუცვლელ თანამგზავრად აქცევს მთიან ზონაში.
მეგრული ცხენი ჩამოყალიბდა დასავლეთ საქართველოს ნოტიო და ჭაობიან გარემოში. ეს ჯიში გამოირჩევა ძლიერი კონსტიტუციით, გამძლეობითა და მრავალმხრივი გამოყენებით — როგორც საჯდომად, ისე სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში. მეგრული ცხენი ერთნაირად კარგად მუშაობს როგორც მთაში, ისე დაბლობზე.
ჯავახური ცხენი შედარებით ახალია და სხვადასხვა ევროპული მძიმე საჯაგავ ჯიშებთან ნაჯვარით შეიქმნა. მრავალწლიანი სელექციის შედეგად ჩამოყალიბდა ძლიერი, ამტანი და თვინიერი ცხენი, რომელიც მკაცრ კლიმატურ პირობებს ადვილად ეგუება.
დღეს ქართული ცხენის ჯიშები სერიოზული საფრთხის წინაშეა — გენეტიკური რესურსების დაცვა და მიზანმიმართული მოშენება აუცილებელია, რათა ეს უნიკალური მემკვიდრეობა მომავალ თაობებსაც შეუნარჩუნდეს.
ცხენი “მკურნალი ცხოველების რიგებშია👇
როგორ უნდა მოვუაროთ ახალშობილ კვიცს, გფაეცანით აქ👇
კლიმატური რისკები მეცხენეობასაც ეხება👇
