Skip to content Skip to footer

რა უნდა ვიცოდეთ ჯონჯოლის ბაღის გაშენებისას – აგროგარემოს AI ია

ჯონჯოლი არა მხოლოდ ტრადიციული ქართული დელიკატესია, არამედ პერსპექტიული სასოფლო-სამეურნეო კულტურაც, რომლის სამრეწველო გაშენება საქართველოში სულ უფრო აქტუალური ხდება. სწორად შერჩეული ადგილი და აგროტექნიკური წესების დაცვა ჯონჯოლის წარმატებული წარმოების მთავარი წინაპირობაა.

ჯონჯოლის ბაღის გაშენება რეკომენდებულია ზღვის დონიდან 200–1000 მეტრამდე ზონაში. იგი კარგად ხარობს ზომიერ კლიმატში და ნაკლებად მომთხოვნია ნიადაგის მიმართ, თუმცა საუკეთესო შედეგს იძლევა ნოყიერ, ტენიან, კარგი სტრუქტურის მქონე ნიადაგებზე — განსაკუთრებით შავმიწასა და რუხ-ყავისფერ ნიადაგებზე. ბაღის გაშენებამდე აუცილებელია ნიადაგის ღრმა დამუშავება (35–40 სმ) და ორგანული სასუქების შეტანა.

დარგვისას უპირატესობა ენიჭება ერთ-ორ წლიან, ჯანმრთელ ნერგებს კარგად განვითარებული ფესვთა სისტემით. ყველაზე გავრცელებული სქემაა 3×4 მეტრი, რაც უზრუნველყოფს სინათლისა და საკვები ელემენტების ოპტიმალურ ათვისებას. დარგვის შემდეგ რეკომენდებულია წვეთოვანი მორწყვა.
ჯონჯოლის ბაღის გასაშენებლად საჭიროა მცენარეთა განლაგების სწორი სისტემის შერჩევა, რომელიც საშუალებას იძლევა ფართობის ერთეულზე განლაგდეს მცენარეთა ოპტიმალური რაოდენობა, რათა უზრუნ- ველყოფილ იქნეს მცენარეთა კვების არის მაქსიმალური ათვისება, სინათლის ეფექტიანი გამოყენება, ტექნოლოგიური პროცესების მექანიზაცია, შრომის ნაყოფიერების ზრდა.

ჯონჯოლი, ძირითადად, მრავლდება თესლით, გადაწვენით, ამონაყრებითა და კალმით.

ბაღის გაშენებისას ნერგის ხარისხი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია, ამიტომ მის შერჩევას დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს. ნერგი უნდა იყოს ერთი ან ორწლიანი, კარგად განვითარებული ფესვთა სისტემით, სწორი ღეროთი და არანაკლებ 80-100 სმ სიგრძის, შტამბის დიამეტრი 15 მმ, ფესვი არ უნდა იყოს გამომშრალი.

ჯონჯოლისთვის საუკეთესოა მცენარეთა სწორკუთხოვანი განლაგება, ხოლო გაშენების გავრცელებული სქემაა 3X4 მ-ზე. 1 ჰექტარზე ეტევა 833 ძირი.

ჯონჯოლის მოვლა მოიცავს ნიადაგის გაფხვიერებას, განოყიერებას, ზომიერ გასხვლას და სარეველებთან ბრძოლას. მცენარე იშვიათად ავადდება, რაც მას განსაკუთრებით მიმზიდველ კულტურად აქცევს მცირე მეურნეობებისთვის. სწორად მოვლილი ჯონჯოლის ბაღი სტაბილურ მოსავალს იძლევა და მნიშვნელოვან ეკონომიკურ სარგებელს ქმნის.

ჯონჯოლი საქართველოს ფლორის ერთ-ერთი უნიკალური და ძვირფასი წარმომადგენელია, რომელსაც განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს როგორც საკვებ, ისე დეკორატიულ და თაფლოვან მცენარეთა შორის. იგი ძირითადად გავრცელებულია დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს მთებისა და ვაკეების ტყეებში, განსაკუთრებით მუხნარ-რცხილნარში და ჭალის ტყეებში. ჯონჯოლი გვხვდება როგორც ბუჩქის, ისე ტანდაბალი ხის სახით და ბოლო წლებში მისი კულტურული გაშენება ქვეყანაში მნიშვნელოვნად გაიზარდა.

ჯონჯოლი მდიდარია ვიტამინებით, მინერალებითა და ბიოაქტიური ნივთიერებებით. კავკასიასა და საქართველოში გავრცელებულია მისი ორი სახეობა — კოლხური და ჩვეულებრივი ჯონჯოლი. მისი გაუშლელი ყვავილები ტრადიციულად ამწნილდება და წარმოადგენს ქართულ სამზარეულოში ერთ-ერთ გამორჩეულ დელიკატესს, რომელიც პრაქტიკულად მხოლოდ ადგილობრივ მოსახლეობას აქვს შემონახული.

ჯონჯოლის ბაღის გაშენება შესაძლებელია ზღვის დონიდან 200–1000 მეტრამდე ზონაში. მცენარე ნაკლებად მომთხოვნია, თუმცა საუკეთესო შედეგს იძლევა ნოყიერ, ტენიან ნიადაგებზე. ერთი ზრდასრული ბუჩქი წელიწადში საშუალოდ 5–10 კილოგრამ ყვავილს იძლევა, რაც ეკონომიკურადაც საკმაოდ მიმზიდველია.

ჯონჯოლის მწნილის დამზადება ტრადიციულად ქალების საქმიანობად ითვლება და მას არა მხოლოდ კულინარიული, არამედ სოციალური მნიშვნელობაც აქვს. სწორად განვითარებული ჯონჯოლის წარმოება და გადამუშავება რეალურ შესაძლებლობას ქმნის, რომ ეს უნიკალური ქართული პროდუქტი მომავალში ევროპის ბაზარზეც გავიდეს.