ცოტა ხნის წინ სხვადასხვა Facebook ჯგუფში მსგავსი შინაარსის პოსტები გახშირდა. ადამიანები ერთმანეთს ეკითხებიან, რა იცვლება 1 სექტემბრიდან ადგილობრივ ბაზარზე ღვინის რეალიზაციისთვის საჭირო შესაბამისობის სერტიფიკატთან დაკავშირებით.
შესაბამისი კითხვებით ჩვენც მოგვმართეს. ამ ეტაპზე დაზუსტებით მხოლოდ ის ვიცით, რომ სერტიფიკატის გაცემის წესი და საფასური შეიცვალა, დამატებითი პრაქტიკული დეტალების გასარკვევად კი ღვინის ეროვნულ სააგენტოს მივმართეთ.
რა გავარკვიეთ ამ დროისთვის და რა კითხვები რჩება პასუხგაუცემელი, გაეცანით ჩვენს მომზადებულ მცირე სატელევიზიო მასალაში.
2026 წლის 1 სექტემბრიდან საქართველოში წარმოებულ და ადგილობრივ სამომხმარებლო ბაზარზე სარეალიზაციოდ განკუთვნილ ღვინოსა და რიგ სხვა ალკოჰოლურ პროდუქტებზე შესაბამისობის სერტიფიკატის გაცემა ფასიანი გახდა. მთავრობის №352 დადგენილებით, ღვინის ეროვნული სააგენტოს მიერ შესაბამისობის სერტიფიკატის გაცემის საფასური 10 ლარით განისაზღვრა, მომსახურების ვადა კი ერთი სამუშაო დღეა.
ცვლილება მხოლოდ ჩამოსხმულ ღვინოს არ ეხება. დადგენილებაში მითითებულია საქართველოში წარმოებული და შიდა ბაზარზე სარეალიზაციოდ განკუთვნილი ღვინო, მათ შორის ჩამოსასხმელი ღვინო, ღვინისეული სასმელი, ყურძნისეული წარმოშობის სპირტიანი სასმელი და სპირტი, ასევე სხვა შესაბამისი ალკოჰოლური პროდუქტები.
მნიშვნელოვანია, რომ 10 ლარი არ არის თითო ბოთლზე დაწესებული გადასახადი. ეს არის უშუალოდ ღვინის ეროვნული სააგენტოს მიერ ერთი შესაბამისობის სერტიფიკატის გაცემის მომსახურების საფასური. თუმცა მწარმოებლისთვის რეალური ხარჯის დასადგენად მხოლოდ ამ ტარიფის ცოდნა საკმარისი არ არის, რადგან სერტიფიცირების პროცედურა რამდენიმე ეტაპს მოიცავს და უშუალოდ პროდუქციის ლოტებთან არის დაკავშირებული.
რას ადასტურებს შესაბამისობის სერტიფიკატი
„ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით, ალკოჰოლიანი სასმელისა და სპირტის სერტიფიცირება სავალდებულოა. სავალდებულო სერტიფიცირებას ექვემდებარება საქართველოში წარმოებული და საქართველოში სამომხმარებლო ბაზარზე გასაყიდად განკუთვნილი ალკოჰოლიანი სასმელიც. შესაბამისობის სერტიფიკატს ღვინის ეროვნული სააგენტო გასცემს.
სერტიფიკატი ადასტურებს, რომ იდენტიფიცირებული პროდუქცია საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის დადგენილ ხარისხობრივ და სხვა მოთხოვნებს შეესაბამება. სერტიფიკატის მიღებამდე კი მწარმოებელმა შესაბამისი პროცედურები უნდა გაიაროს.
მოქმედი სერტიფიცირების წესის მიხედვით, პროცესი მოიცავს განაცხადის წარდგენას, ნიმუშის აღებას, ლაბორატორიულ გამოცდას, შესაბამის შემთხვევებში ორგანოლეპტიკურ შემოწმებას, პროდუქციის ნაშთების დადასტურებას და, სააგენტოს გადაწყვეტილების შემთხვევაში, ინსპექტირებასაც. სერტიფიკატის მისაღებად ღვინის კომპანია სააგენტოში რეგისტრირებული უნდა იყოს.
სერტიფიცირების ძირითადი ერთეული ლოტია
მეღვინეებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი საკითხია, თუ რას უკავშირდება ერთი სერტიფიკატის გაცემა.
საქართველოს კანონმდებლობით, ლოტი არის დროის გარკვეულ მონაკვეთში ერთი და იმავე ტიპის სამომხმარებლო ტარაში დაფასოებული ან სატრანსპორტო ჭურჭელში მოთავსებული ერთგვაროვანი პროდუქციის პარტია.
საქართველოში წარმოებულ, სამომხმარებლო ტარაში დაფასოებულ სარეალიზაციო ალკოჰოლურ სასმელს ლოტის ნომერი უნდა ჰქონდეს. საქართველოში წარმოებული პროდუქციის შემთხვევაში ის 11 სიმბოლოსგან შედგება: პირველი ოთხი სიმბოლო ღვინის კომპანიისთვის მინიჭებული კოდია, მომდევნო შვიდი კი ჩამოსხმის პირობებსა და თარიღს ასახავს.
ამავე წესის მიხედვით, შესაბამისობის სერტიფიკატი გაიცემა მთლიან ლოტზე ან ლოტის ნაწილზე. შესაბამისად, 10-ლარიანი ახალი ტარიფი ბოთლების რაოდენობაზე პირდაპირ არ არის მიბმული. მაგალითად, ერთი ლოტი შეიძლება ასობით ან ათასობით ბოთლს აერთიანებდეს.
თუმცა სწორედ აქ ჩნდება პრაქტიკული კითხვა: თუ მარანი ერთი და იგივე ღვინოს წლის განმავლობაში რამდენჯერმე, სხვადასხვა დროს ან განსხვავებულ პირობებში ჩამოასხამს და შესაბამისად რამდენიმე ლოტი წარმოიქმნება, რამდენი ცალკე სერტიფიკატის აღება დასჭირდება და რამდენჯერ მოუწევს ახალი საფასურის გადახდა.
რა ხდება ლოტის ნაწილის სერტიფიცირების შემთხვევაში
მოქმედი წესი გარკვეულ გამარტივებასაც ითვალისწინებს. თუ სერტიფიკატი ლოტის მხოლოდ ნაწილზე გაიცა, იმავე ლოტის დარჩენილი ნაწილის სერტიფიცირების დროს 12 თვის განმავლობაში ხელახალი ლაბორატორიული გამოცდა და ორგანოლეპტიკური შემოწმება სავალდებულო აღარ არის.
ეს მნიშვნელოვანი გარემოებაა, რადგან სერტიფიცირების სრული ხარჯი მხოლოდ 10-ლარიანი სერტიფიკატის გაცემით არ შემოიფარგლება.
სერტიფიკატი 10 ლარი ღირს, მაგრამ ეს შეიძლება სრული ხარჯი არ იყოს
მთავრობის №352 დადგენილება ცალკე ადგენს ღვინის ეროვნული სააგენტოს სხვა მომსახურებების საფასურსაც. მაგალითად, ყურძნისეული წარმოშობის ალკოჰოლიანი სასმელის ორგანოლეპტიკური შემოწმების საფასური 75 ლარია თითო ნიმუშზე.
ამასთან, სერტიფიცირების წესის მიხედვით, ღვინის ლაბორატორიული შემოწმება მოიცავს მთელ რიგ პარამეტრებს: სპირტშემცველობას, შაქრიანობას, ტიტრულ და აქროლად მჟავიანობას, გოგირდის დიოქსიდს, უშაქრო ექსტრაქტს, რკინისა და სპილენძის შემცველობას და სხვა მაჩვენებლებს. ფიზიკური და ქიმიური მახასიათებლების დადგენა მხოლოდ შესაბამისი აკრედიტაციის მქონე ლაბორატორიას შეუძლია.
ამიტომ ახალი 10-ლარიანი ტარიფი არ უნდა გაიგივდეს მთლიანად სერტიფიცირების პროცესის შესაძლო ხარჯთან. რეალური ხარჯი დამოკიდებულია კონკრეტული პროდუქტის ტიპზე, ლოტების რაოდენობაზე, ლაბორატორიულ კვლევებზე, ორგანოლეპტიკური შეფასების საჭიროებაზე და სხვა გარემოებებზე.
დეგუსტაციის მოთხოვნაც ფართოვდება
2026 წლის ივნისში „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ცვლილება შევიდა. კანონის მიხედვით, სავალდებულო გახდა ადგილობრივ სამომხმარებლო ბაზარზე სარეალიზაციოდ განკუთვნილი ყველა კატეგორიის ღვინის ორგანოლეპტიკური შემოწმება. მას ღვინის ეროვნულ სააგენტოსთან არსებული მუდმივმოქმედი სადეგუსტაციო კომისია ახორციელებს. გამონაკლისად კანონში მცირე ზომის მარანში წარმოებული ბუნებრივი ღვინოა განსაზღვრული.
ამავე ცვლილებით, მცირე ზომის მარანი უკვე განისაზღვრება საწარმოდ, რომლის წლიური წარმადობა 25 000 ლიტრ ღვინოს არ აღემატება.
ეს გარემოება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მცირე მეწარმეებისთვის, რადგან მათთვის საკითხი მხოლოდ 10-ლარიანი ადმინისტრაციული საფასურით არ შემოიფარგლება და აუცილებელია სრული სერტიფიცირების პროცესისა და თანმდევი ხარჯების ზუსტი შეფასება.
კიდევ ერთი ცვლილება 2027 წლიდან
მეღვინეობის სექტორს დამატებითი ცვლილებაც ელოდება. 2026 წლის ივნისში მიღებული კანონის თანახმად, 2027 წლის 1 თებერვლიდან სარეალიზაციოდ განკუთვნილი სერტიფიცირებული ალკოჰოლური სასმელის ნიშანდება სავალდებულო გახდება.
ნიშანდება გულისხმობს სააგენტოს მიერ გაცემული QR კოდის დატანას ეტიკეტზე, ჭურჭელზე ან შეფუთვაზე. QR კოდი პროდუქტისა და მისი სერტიფიცირების შესახებ ინფორმაციას შეიცავს. შესაბამისი ნიშანდების საფასური მთავრობამ 2027 წლის 1 თებერვლამდე უნდა განსაზღვროს.
ამდენად, სექტორში რეგულაციების ცვლილება მხოლოდ 1 სექტემბრიდან ამოქმედებული 10-ლარიანი საფასურით არ სრულდება.
რა კითხვები რჩება პრაქტიკაში
ახალი დადგენილება ზუსტად ადგენს სერტიფიკატის გაცემის ტარიფს, თუმცა მხოლოდ მისი ტექსტიდან ყველა პრაქტიკულ კითხვაზე პასუხის მიღება შეუძლებელია.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დაზუსტდეს:
- კონკრეტულად რამდენი სერტიფიკატი დასჭირდება მეწარმეს, რომელსაც ერთი ღვინის რამდენიმე ლოტი აქვს;
- ნიშნავს თუ არა სხვადასხვა თარიღში ერთი და იგივე ღვინის ჩამოსხმა ყოველთვის ახალი ლოტის ფორმირებას;
- რა შემთხვევაში შეიძლება ერთი სერტიფიკატით პროდუქციის რამდენიმე მოცულობის ან პარტიის დაფარვა;
- ლოტის ნაწილის განმეორებითი სერტიფიცირებისას კვლავ გადასახდელია თუ არა 10-ლარიანი საფასური;
- რა იქნება ერთი ლოტის სერტიფიცირების სრული საშუალო ხარჯი ლაბორატორიული და ორგანოლეპტიკური შემოწმების ჩათვლით;
- როგორ აისახება ახალი ხარჯები მცირე და საშუალო მარნებზე;
- რამდენ სერტიფიკატს გასცემს სააგენტო საშუალოდ ადგილობრივი ბაზრისთვის წლის განმავლობაში და რა თანხის მობილიზებას ვარაუდობს სახელმწიფო ახალი ტარიფით.
აღნიშნული კითხვები ღვინის ეროვნულ სააგენტოს გავუგზავნეთ. მთავრობის ახალ დადგენილებაში მათზე სრული და პრაქტიკული განმარტებები ვერ ვიპოვეთ. სააგენტოს პასუხების მიღებისთანავე მასალას განვაახლებთ.
წყაროები:
- საქართველოს მთავრობის №352 დადგენილება, 27 ივლისი 2026 — ღვინის ეროვნული სააგენტოს მომსახურების ახალი ვადები და ტარიფები.
- საქართველოს კანონი „ვაზისა და ღვინის შესახებ“, მოქმედი რედაქცია — ალკოჰოლიანი სასმელებისა და სპირტის სავალდებულო სერტიფიცირება.
- გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის №2-82 ბრძანება — ყურძნისეული წარმოშობის ალკოჰოლიანი სასმელისა და სპირტის სერტიფიცირების წესი.
- „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში 2026 წლის 9 ივნისის ცვლილებები — ორგანოლეპტიკური შემოწმება, მცირე ზომის მარნის ახალი განმარტება და 2027 წლიდან ნიშანდება.
- ადგილობრივ სამომხმარებლო ბაზარზე ჩამოსასხმელი ღვინის რეალიზაციის წესი.
