თურქული მწვავედ მიმდინარე, გადამდები ვირუსული დაავადებაა, რომელიც ყველა ასაკის პირუტყვს აზიანებს, თუმცა განსაკუთრებით მძიმედ მიმდინარეობს 2–3 თვის მოზარდებში. ვირუსი ორგანიზმში საჭმლის მომნელებელი სისტემიდან ან კანის დაზიანებული უბნებიდან ხვდება და სწრაფად მრავლდება ეპითელურ ქსოვილებში, რაც იწვევს ძლიერ ანთებით პროცესს და მაღალ ცხელებას.
დაავადების მთავარი ნიშნებია: მადის დაკარგვა, უხვი ნერწყვდენა, ცოხნის შეწყვეტა, სხეულის ტემპერატურის მატება (40,5–41,5°C), აფთების გაჩენა პირის ღრუში, ჩლიქთაშორის ნაპრალში, ცურისა და დვრილების კანზე. აფთების გახეთქვის შემდეგ წარმოიქმნება მტკივნეული ეროზიები, რომლებიც ხშირად მეორადი ინფექციით რთულდება. შედეგი შეიძლება იყოს კოჭლობა, მასტიტი, რძის მკვეთრი შემცირება ან დროებითი შეწყვეტა.
ინკუბაციური პერიოდი საშუალოდ 1–3 დღეა, თუმცა ზოგჯერ 2 კვირამდეც გრძელდება. მკურნალობისას აუცილებელია მშვიდი გარემო, სისუფთავე, პირის ღრუსა და ჩლიქების რეგულარული დეზინფექცია და საკმარისი წყალი.
დაავადების პრევენციის მთავარი გზა ვაქცინაციაა. თურქული ადვილად ვრცელდება არა მხოლოდ ცხოველთა კონტაქტით, არამედ საკვებით, წყლითა და მოვლის საგნებითაც.
მნიშვნელოვანია იცოდეთ: დაავადებული ცხოველის უმი რძის მიღება არ არის უსაფრთხო — რძე დასაშვებია მხოლოდ ადუღებული სახით და ისიც სიფრთხილით.
დროული პრევენცია იცავს როგორც პირუტყვს, ისე ადამიანებს.
ქართული მეცხოველეობის ცოცხალ მემკვიდრეობას და ადგილობრივ ენდემურ ჯიშებს გაეცანით აქ👇
ხბოს რქების მოწვა აუცილებელია. რატომ, როგორ და რა ასაკში უნდა მოიწვას მსხვილფეხა რქოსნების რქები?👇
ჩლიქების ჯანმრთელობა პირუტყვის კეთილდღეობის საფუძველია. პირუტყვის ჩლიქების მოვლის აუცილებელი წესები👇
ხბოს ჯანმრთელობა უნდა შეფასდეს მისი ასაკის გათვალისწინებით დაბადებიდან მოზარდობამდე.როგორ შევაფასოთ ხბოს ჯანმრთელობა სხვადასხვა ასაკში?👇
