ხარისშუბლა კავკასიისა და თურქეთის ენდემია. საქართველოში ვხვდებით აჭარის, რაჭის და სვანეთის სუბალპურ და ალპურ ზოლში ზღვის დონიდან 2500 მ. სიმაღლემდე.
ხარისშუბლა (Senecio platyphyllus) საქართველოს სუბალპურ ზონაში გავრცელებული მრავალწლიანი სამკურნალო მცენარეა, რომელიც რთულყვავილოვანთა ოჯახს ეკუთვნის. მისი ძლიერი, ჰორიზონტალურად განლაგებული ფესვური და მაღალი ღერო (ხშირად 150–200 სმ-მდე) ადვილად შესამჩნევს ხდის მას მთის მდელოებსა და ტყის ნაკადულების მიმდებარე ნესტიან ადგილებში. ივლისიდან სექტემბრამდე ყვითელი კალათა-ყვავილებით ყვავის და ქმნის შამბნარის თვალშისაცემ ლაქებს.
ხარისშუბლა განსაკუთრებით ფასობს მის შემადგენლობაში არსებული ალკალოიდების გამო — პლატიფილინი, სარაცინი და სხვა ნაერთები მედიცინაში სპაზმების საწინააღმდეგო მოქმედებით არის ცნობილი. სწორედ ამ მცენარიდან მიიღება პრეპარატი „პლატიფილინის ჰიდროტარტრატი“, რომელსაც იყენებენ კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულის, სპასტიკური კოლიტის, ბრონქიალური ასთმისა და სისხლძარღვების სპაზმების დროს.
ოფთალმოლოგიაში იგი თვალის გუგის გასაფართოებლადაც გამოიყენება. თუმცა მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ხარისშუბლაში შემავალი ზოგიერთი ალკალოიდი, მათ შორის სენეციფილინი, ტოქსიკურია და თვითნებური გამოყენება ჯანმრთელობისთვის საშიშია. ამიტომ ხალხურ მედიცინაში მისი ნაყენების გამოყენება არ არის რეკომენდებული ექიმის კონსულტაციის გარეშე. ხარისშუბლა ნათელი მაგალითია იმისა, თუ როგორ აერთიანებს ქართული ბუნება სილამაზესა და სამკურნალო პოტენციალს — მაგრამ სიფრთხილე და ცოდნა აქ აუცილებელი პირობაა.
რა კულტურული, ეკონომიკური და ეკოლოგიური მნიშვნელობა აქვს ველურ მცენარეებს? – გზამკვლევი მოკლედ 👇
