ნიორი (Allium sativum L.) ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და მოთხოვნადი სასოფლო-სამეურნეო კულტურაა, რომლის სამშობლოდ ცენტრალური აზია, ავღანეთი და ინდოეთი ითვლება. საქართველოში გარეული ნიორი „გველის ნიორას“ სახელითაც გვხვდება. ნიორი ფართოდ გამოიყენება კულინარიაში, კვების მრეწველობასა და ხალხურ მედიცინაში, რადგან გააჩნია ფიტონციდური და ანტისეპტიკური თვისებები, რაც მის შემადგენლობაში არსებულ ეთერზეთებსა და ბიოაქტიურ ნაერთებს უკავშირდება.
ნიორი ერთწლიანი კულტურაა, რომელიც ვეგეტატიურად, კბილებით მრავლდება. მისი სავეგეტაციო პერიოდი 160–200 დღეა. კარგად ხარობს ზომიერ ტემპერატურაზე, ამონაყარი კი ყინვაგამძლეა და თოვლის საფარის ქვეშ ძლიერ ყინვებსაც უძლებს. საშუალო მოსავლიანობა 12–15 ტონა/ჰა-ს აღწევს.
ნიორისთვის საჭიროა ნოყიერი, კარგად დამუშავებული ნიადაგი. დარგვამდე რეკომენდებულია ორგანული სასუქის (გადამწვარი ნაკელი) და ფოსფორ-კალიუმიანი სასუქების შეტანა. დარგვა შესაძლებელია როგორც შემოდგომით (ოქტომბერი–ნოემბერი), ასევე ადრე გაზაფხულზე, თუმცა საუკეთესო შედეგს შემოდგომის დარგვა იძლევა.
სარგავად გამოიყენება მხოლოდ გარეთა, მსხვილი კბილები. მოვლა მოიცავს სარეველებთან ბრძოლას, ნიადაგის გაფხვიერებას, მორწყვას და საჭიროების შემთხვევაში მავნებელ-დაავადებების წინააღმდეგ შეწამვლას.
მოსავლის აღება ხდება მაშინ, როცა ფოჩი გაყვითლდება და ჩაწვება. სწორად მოყვანილი და შენახული ნიორი მაღალი ხარისხითა და ხანგრძლივი შენახვის უნარით გამოირჩევა.
