საქართველოში ვირის რძის წარმოება მცირე, თუმცა მზარდ ნიშურ მიმართულებად ყალიბდება. ფერმერები და სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ პროდუქტის მიმართ მოთხოვნა მაღალია, თუმცა მისი წარმოება რთული და დაბალმოსავლიანია.
ქართული წყაროების მიხედვით, ერთი მეწველი ვირი დღეში საშუალოდ მხოლოდ 200–300 გრამ რძეს იძლევა, რაც ლაქტაციის თავისებურებითაა განპირობებული — ვირს შვილი აუცილებლად უნდა აწოვოს, წინააღმდეგ შემთხვევაში რძის გამომუშავება წყდება.
მიუხედავად მცირე მოცულობისა, ვირის რძე საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე ძვირ პროდუქტად ითვლება. ბაზარზე 1 ლიტრის ფასი 60–80 ლარის ფარგლებში მერყეობს, ხოლო დეფიციტის ან წინასწარი შეკვეთების პირობებში ზოგჯერ უფრო მაღალ ფასსაც აღწევს.
ვირის შეძენა საქართველოში ძირითადად კერძო განცხადებებით ხდება. არსებული მონაცემებით, ერთი ვირის ფასი საშუალოდ 200–500 ლარია, რაც დამოკიდებულია ასაკზე, სქესზე და მდგომარეობაზე. შენახვის ხარჯები შედარებით დაბალია, თუმცა მოიცავს საკვებს (თივა, ბალახი), სადგომს, ვეტერინარულ მომსახურებას და ყოველდღიურ მოვლას.
ფერმერთა ინტერვიუებიდან ირკვევა, რომ მცირე მეურნეობაც კი წლიურად 800–1200 ლიტრამდე ვირის რძის წარმოებას ახერხებს. არსებული ფასების გათვალისწინებით, ეს შეიძლება ნიშნავდეს 56 000–84 000 ლარის წლიურ შემოსავალს, თუმცა სპეციალისტები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ეს მაჩვენებელი არ ასახავს ხარჯებს და საჭიროებს დიდი რაოდენობით მეწველ მდედრ ვირს.
დამატებითი ეკონომიკური პოტენციალი აქვს ვირის რძის გადამუშავებას. ცნობილია, რომ 1 კგ ვირის ყველის დასამზადებლად დაახლოებით 25 ლიტრი რძეა საჭირო, რის გამოც საბოლოო პროდუქტის ფასი განსაკუთრებით მაღალია.
ექსპერტების შეფასებით, ვირის ფერმა საქართველოში მომგებიანი შეიძლება იყოს მხოლოდ კარგად დაგეგმილი, მცირე მოცულობის, პრემიუმ სეგმენტზე ორიენტირებული მოდელის შემთხვევაში, სადაც პროდუქცია რეალიზდება წინასწარი შეკვეთებით და სტაბილურ მომხმარებელზე.
ვირს, ძროხისგან განსხვავებით, მაკეობის ხანგრძლივი პერიოდი აქვს და ამ დროს ის არ იწველება.
დადგენილია, რომ ერთი წვეთი სახედრის რძე 100 მილიონზე მეტ უწვრილეს ცხიმის ბურთულას შეიცავს, რომლებიც სამასამდე სასარგებლო ნივთიერებითაა მდიდარი, მათ შორის, კალცით, ფოსფორით, A, B, C და D ვიტამინებით (მასში C ვიტამინის შემველობა, ძროხის რძესთან შედარებით, 60-ჯერ მეტია), ომეგა 3-ით, ომეგა 6-ით. სახედრის რძის მიღებისას კანი დიდი რაოდენობით კოლაგენს გამოიმუშავებს, რძეში შემავალი ლაქტოზა კი მის დაბერებას უშლის ხელს.
სახედრის რძე არათუ ხელს უშლის ცხიმების წარმოქმნას, არამედ უკვე წარმოქმნილი ცხიმის დაშლისა და ორგანიზმიდან ქოლესტერინის გამოდევნის პროცესს ააქტიურებს. შესაბამისად, ის ფართოდ გამოიყენება როგორც გადაუმუშავებელი სახით, ისე კოსმეტიკური და ფარმაცევტული პროდუქციის წარმოებაში.
სახედრის რძის დღიური ნაწველის საშუალო რაოდენობა 250-300 გრამს შეადგენს. სახედარი 12-თვიანი მაკეობის შემდეგ მე-13 თვეს მშობიარობს და 9 თვე იწველება.
ვირის რძით, ასევე, ჩვილის საკვებს ამზადებენ, რომელიც ერთ-ერთი უძვირესი პროდუქტია. თუ თხის რძის ცხიმიანობა 6-7%-ს შეადგენს, სახედრის რძეში ის მხოლოდ 0.5-ია.
ფერმერის თქმით, მეცნიერულად დამტკიცებულია, რომ ვირის რძე დედის რძეს 97 %-ით უტოლდება.
ვირის რძისა და ძის პროდუქტების სარგებლიანობაზე საქართველოში სულ უფრო ბევრმა იცის
