დამშრალ ხეორში წყალი დაბრუნდა – უკავშირდება თუ არა ეს „ხეორი ჰესს“?

ხეორში წყალი დაბრუნდა, მაგრამ პასუხი ჯერ არ არის: რატომ გაქრა მდინარე და რას იკვლევს სახელმწიფო?

რაჭაში, სოფელ ზუდალთან, მდინარე ხეორში წყალი დაბრუნდა. 23 სექტემბრის დილით კალაპოტში მცირე ნაკადი გამოჩნდა, საღამოს კი წყლის დონე მნიშვნელოვნად აღდგა.

თუმცა მთავარი კითხვა ისევ პასუხგაუცემელია: რა მოხდა მდინარეზე 21 სექტემბერს, როცა ამავე ადგილზე ხეორის კალაპოტში წყალი საერთოდ აღარ იყო, და რამ გამოიწვია წყლის ორი დღის შემდეგ დაბრუნება?

21 სექტემბერს სოფელ ზუდალში მცხოვრებმა თამარ კანკავამ გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ცხელ ხაზზე, 153-ზე დარეკა და უწყებას შეატყობინა, რომ რიონის შენაკადი ხეორი მთლიანად დამშრალი იყო.

მოქალაქის მიერ გადაღებულ კადრებში ჩანს მშრალი კალაპოტი. მისი თქმით, მდინარისთვის წყლის დონის პერიოდული კლება უცხო არ არის, თუმცა ხეორის სრულად დაშრობა არ ახსოვს.

შეტყობინების შემდეგ მოქალაქემ ორი დღე პასუხის გარეშე გაატარა. მხოლოდ 23 სექტემბერს დაუკავშირდნენ და უთხრეს, რომ „დათვალიერება დაწყებულია“.

აქ უკვე თავად სახელმწიფო უწყების რეაგირებაზე ჩნდება კითხვები.

გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი საკუთარ ოფიციალურ ინფორმაციაში წერს, რომ მისი ეკიპაჟები 24-საათიან რეჟიმში მუშაობენ და 153-ზე შესულ თითოეულ შეტყობინებაზე „მყისიერი რეაგირება“ ხორციელდება. დეპარტამენტის ტერიტორიული ორგანოების დებულებით კი მათ ევალებათ ცხელ ხაზზე შემოსული შეტყობინებების განხილვა, შესაბამისი რეაგირება და განმცხადებლის ინფორმირება გატარებული ზომების შესახებ.

თუ დათვალიერება 21 სექტემბერსვე დაიწყო, რატომ არ იცოდა ამის შესახებ თავად მოქალაქემ? თუ მოგვიანებით დაიწყო, რატომ დაიკარგა ორი დღე? და თუ სპეციალისტები ამ ხნის განმავლობაში უკვე სწავლობდნენ მდინარეს, რა პირველადი ინფორმაცია მიიღეს?

24 სექტემბრის მდგომარეობით „აგრო სიახლეები“ ცდილობს ამ კითხვებზე პასუხის მიღებას, თუმცა გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტში ჩვენს ზარებს არ პასუხობენ.

ჩვენ გვაინტერესებს კონკრეტული პასუხები: როდის გავიდნენ სპეციალისტები ადგილზე? სად იწყებოდა გამშრალი მონაკვეთი? შეამოწმეს თუ არა მდინარის ზედა დინება? გაიზომა თუ არა დებიტი? შემოწმდა თუ არა წყლის შესაძლო აღება, ხეორზე მოქმედი ჰესის საქმიანობა, კალაპოტის ჩახერგვა ან წყლის სხვა მიმართულებით გადაყვანა? და, რაც მთავარია, აქვთ თუ არა ამ დროისთვის პასუხი, რატომ გაქრა წყალი და რატომ დაბრუნდა ორი დღის შემდეგ?

ეს მხოლოდ გარემოსდაცვითი საკითხი არ არის.

მდინარის ნაკადის უეცარი გაქრობა შეიძლება სხვადასხვა მიზეზით იყოს გამოწვეული: უკიდურესი მცირეწყლიანობით, მიწისქვეშა გადინებით, წყლის ხელოვნური აღებით ან გადაგდებით, მაგრამ ასევე კალაპოტის ზედა ნაწილში დროებითი ჩახერგვით ან ბუნებრივი ბარიერის წარმოქმნით. მხოლოდ ადგილზე ჰიდროლოგიური და გეოლოგიური შემოწმებით შეიძლება დადგინდეს, რომელ შემთხვევასთან გვაქვს საქმე.

სწორედ ამიტომ ასეთი ცვლილება სწრაფ რეაგირებას მოითხოვს. აშშ-ის გეოლოგიური სამსახური მდინარეში წყლის დონის უეცარ ცვლილებას, განსაკუთრებით ძლიერი ნალექის შემდეგ, მეწყრული პროცესის ერთ-ერთ შესაძლო გამაფრთხილებელ ნიშნადაც ასახელებს. მეწყრული მასით მდინარის ჩახერგვის შემთხვევაში წყალი შეიძლება ზემოთ დაგუბდეს, ხოლო ბუნებრივი ბარიერის რღვევამ ქვედა დინებაში უეცარი წყალმოვარდნა წარმოქმნას.

არსებობს გარემოსდაცვითი რისკიც. მოქმედი კანონი მდინარის „გარემოსდაცვით ხარჯს“ განსაზღვრავს როგორც წყლის იმ რაოდენობას, რეჟიმს, ხარისხსა და დონეს, რომელიც აუცილებელია მტკნარი წყლის ეკოსისტემისა და მასზე დამოკიდებული ადამიანების კეთილდღეობის შესანარჩუნებლად. შესაბამისად, მდინარის მონაკვეთის სრულად უწყლოდ დარჩენა თავისთავად საკმარისი მიზეზია იმისთვის, რომ გაირკვეს, ხომ არ დაირღვა მისი ბუნებრივი წყლის რეჟიმი და ხომ არ უკავშირდება ეს ადამიანის საქმიანობას.

წყლის დაბრუნებით პრობლემა არ დასრულებულა. პირიქით, ახლა პასუხი კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია: რატომ იყო 21 სექტემბერს კალაპოტი სრულიად მშრალი, რატომ დაიწყო წყლის გამოჩენა 23 სექტემბერს და რამ გამოიწვია ასეთი მკვეთრი ცვლილება ორ დღეში?

თუ მიზეზი ბუნებრივი იყო, სახელმწიფომ ეს მონაცემებით უნდა განმარტოს. თუ ადგილი ჰქონდა ჩახერგვას, წყალაღებას ან სხვა ჩარევას, უნდა გაირკვეს რა მოხდა და არსებობდა თუ არა საფრთხე მოსახლეობისა და გარემოსთვის.

ხეორში წყალი დაბრუნდა. პასუხი კითხვაზე, სად იყო ეს წყალი ორი დღის განმავლობაში და რატომ გაქრა მდინარიდან, ამ დრომდე არ დაბრუნებულა.